Die Hoop wat in ons Lewe
In hierdie dae kom vers 15 van 1 Petrus 3 telkens by my op: "Wees altyd gereed om 'n antwoord te gee aan elkeen wat van julle 'n verduideliking eis oor die hoop wat in julle lewe."
Die mense aan wie Petrus skryf leef versprei as ‘n klein minderheid in die noordelike dele van Klein-Asië, vandag se Turkye. Hulle kry swaar, want hulle pas maar net nie in die samelewing waarin hulle hul bevind in nie. As gelowiges word hulle as “anders” beskou en sulke mense het dit nog nooit maklik gehad nie. Daarom beskryf Petrus hulle as vreemdelinge en bywoners.
Die mense aan wie Petrus skryf leef versprei as ‘n klein minderheid in die noordelike dele van Klein-Asië, vandag se Turkye. Hulle kry swaar, want hulle pas maar net nie in die samelewing waarin hulle hul bevind in nie. As gelowiges word hulle as “anders” beskou en sulke mense het dit nog nooit maklik gehad nie. Daarom beskryf Petrus hulle as vreemdelinge en bywoners.
En tog, ten spyte van hul moeilike omstandighede het hulle iets gehad wat die mense gefasineer het. Daardie mense het by hulle gekom en gesê: “Ons weet vir ‘n feit jul lewens is nie maklik nie. En tog is daar ‘n lewendigheid, ‘n hoop wat in jul lewe. Waar kom daardie hoop vandaan?”
“Wees gereed om ‘n verduideliking te gee wanneer mense julle hieroor uitvra,” sê Petrus. “Dis jul aanknopingspunt. Hoop spreek tot mense, hulle smag daarna.”
Hy moedig sy lesers nie net aan om ‘n verduideliking te gee nie, maar in hierdie brief van hom help hy hulle ook om na die basis van daardie hoop van hulle te kyk.
Dis opvalled dat wat hy van hoop sê nogal baie van ons algemene siening van hoop verskil.
Ons verwar hoop dikwels met optimisme. Waar mens in ‘n situasie soos dié waarin ons onsself tans bevind sê: “Ek weet dinge lyk nie goed nie, maar ek glo dit sal beter gaan.”
So wonderlik as wat dit is om uitdagings en probleme met ‘n positiewe ingesteldheid te benader, is dit nie die basis waarop ware hoop rus nie.
Die hoop waarvan Petrus praat is ook nie wensdenkery nie. Waar jy na die toename in infeksies en sterftes kyk en sê: “Mense, hierdie ding gaan oorwaai. Ons hoef nie die effek daarvan te vrees nie.”
Hoop laat ons inderdaad die toekoms anders tegemoet gaan, sê Petrus, maar die basis daarvan is in die nou, nie in die toekoms nie. En meer as ‘n emosionele ingesteldheid, is dit die integrasie, die invleg in jou wese van ‘n waarheid of ‘n gegewe wat onveranderd bly ongeag die omstandighede.
Die 5 hoofstukke van sy brief belig daardie gegewe uit verskillende hoeke en kortliks sê hy die volgende vir sy lesers: “In die oë van julle samelewing mag julle min en onbelangrik wees, mag julle uitgestoot wees, maar binne die groter prentjie is julle mense wat diep bemin word en geborge in God se liefde is. Julle kan anders leef, nou en in die toekoms, omdat julle weet wie julle regtig is en bewus is van God wat nie net in jul lewe is nie, maar daardie lewe self is.”
Die Message se vertaling van hoofstuk 1:17 is vir my so ‘n mooi samevatting daarvan: “Your life is a journey you must travel with a deep consciousness of God.”
‘n Diep bewussyn van God. Dis wat hoop is.
‘n Aanhaling van Thomas Keating het my baie hiermee gehelp en ek het dit as volg vertaal:
“Om vir iets beter in die toekoms te hoop is nie die teologiese betekenis van hoop nie. Teologiese hoop is op God alleen gebou wat op hierdie oomblik oneindig genadig en oneindig magtig is. Hier volg ‘n formule om die teolgiese hoop te verdiep en uit te brei met sy grenslose vertroue in God: Laat wat ook al gebeur, gebeur en aangaan om te gebeur. Verwelkom dit wat dit ook al is. Laat los in die huidige oomblik in deur oor te gee aan die inhoud daarvan.... Die Goddelike energie snel elke nano-sekonde in tyd by ons verby. Waarom nie uitreik en dit vang deur aanhoudende dade van self-oorgawe aan en vertroue in God nie?”
Hoop as oorgawe en vertroue. Hoop as ‘n Goddelike bewussyn.
Binne verskillende kontekste mag hierdie hoop met verskillende aksente uitspeel. Vir die bywoners en vreemdelinge van Klein-Asië was dit ‘n ontdekking van hul ware identiteit, ‘n nuwe selfverstaan. Vir ons in die tyd van hierdie pandemie, is die klem effens anders.
En hier dien die gedig Hope van Wendell Berry as wyse gids:
It is hard to have hope. It is harder as you grow old,
For hope must not depend on feeling good
And there is the dream of loneliness at absolute midnight.
You also have withdrawn belief in the present reality
Of the future, which surely will surprise us,
…And hope is harder when it cannot come by prediction
Any more than by wishing. But stop dithering.
The young ask the old to hope. What will you tell them?
Tell them at least what you say to yourself.
Because we have not made our lives to fit
Our places, the forests are ruined, the fields eroded,
The streams polluted, the mountains overturned. Hope
Then to belong to your place by your own knowledge
Of what it is that no other place is, and by
Your caring for it as you care for no other place, this
Place that you belong to though it is not yours,
For it was from the beginning and will be to the end
Belong to your place by knowledge of the others who are
Your neighbors in it: the old man, sick and poor,
Who comes like a heron to fish in the creek,
And the fish in the creek, and the heron who manlike
Fishes for the fish in the creek, and the birds who sing
In the trees in the silence of the fisherman
And the heron, and the trees that keep the land
They stand upon as we too must keep it, or die.
This knowledge cannot be taken from you by power
Or by wealth. It will stop your ears to the powerful
when they ask for your faith, and to the wealthy
when they ask for your land and your work.
Answer with knowledge of the others who are here
And how to be here with them. By this knowledge
Make the sense you need to make. By it stand
In the dignity of good sense, whatever may follow.
Speak to your fellow humans as your place
Has taught you to speak, as it has spoken to you.
Speak its dialect as your old compatriots spoke it
Before they had heard a radio. Speak
Publicly what cannot be taught or learned in public.
Listen privately, silently to the voices that rise up
From the pages of books and from your own heart.
Be still and listen to the voices that belong
To the streambanks and the trees and the open fields.
There are songs and sayings that belong to this place,
By which it speaks for itself and no other.
Found your hope, then, on the ground under your feet.
Your hope of Heaven, let it rest on the ground
Underfoot. Be it lighted by the light that falls
Freely upon it after the darkness of the nights
And the darkness of our ignorance and madness.
Let it be lighted also by the light that is within you,
Which is the light of imagination. By it you see
The likeness of people in other places to yourself
In your place. It lights invariably the need for care
Toward other people, other creatures, in other places
As you would ask them for care toward your place and you.
No place at last is better than the world. The world
Is no better than its places. Its places at last
Are no better than their people while their people
Continue in them. When the people make
Dark the light within them, the world darkens.
Hy begin deur te sê dat dit moeilik is om te hoop, veral as jy oud is. Want uit ervaring het jy geleer dat dit wat mense as hoop beskryf nie regtig hoop is nie. Jy word nie meer deur maklike, geykte uitdrukkings op sleeptou geneem nie.
Tog, die jongmense vra die ou mense om te hoop, eintlik om hulle te wys hoe mens hoop.
In Petrus se woorde: “Wees altyd gereed om ‘n antwoord te gee aan elkeen wat van julle ‘n verduideliking eis oor die hoop wat in julle lewe.”
So wat sal die ou mense se boodskap wees? Eintlik, sê hy, niks anders as wat die ou mense vir hulself vertel nie.
En wat sê die oumense, wat het die oumense se ervarings hulle geleer?
Dat ons los geraak het van konkrete plek. Die plek waar ons bly. Ons het opgehou om na daardie plek se stem te luister, ons ken nie die diere en mense wat daardie plek met ons deel nie, ons praat nie ‘n taal wat deur daardie plek gevorm is nie. Ons het ons wil, ons voor- en afkeure op ons plek afgedwing. “... we have not made our lives to fit our places.”
Ons het los van ons wortels en plek geraak en ons hoop verloor.
Found your hope, then, on the ground under your feet.
Your hope of Heaven, let it rest on the ground
Underfoot.
Waneer ons so konkreet gegrond raak, gebeur die onverwagse – lig val op ons onkunde en dwalings, maar ook op ons verbeelding. Vanuit hierdie oënskynlik klein, beperkte plek van ons kom ons agter hoe ons aan die hele wêreld gekoppel is en opgeroep word tot sorg vir al die skepsels met wie ons die groter wêreld deel.
Wanneer mense nie gegrond is nie, nie in kontak met hul plek is nie, verloor hulle hoop en raak die lig wat ons dinge laat sien dof. Wanneer die lig in mense donker word, word die wêreld donker.
Hoe het Keating gesê: “Hier volg ‘n formule om die teolgiese hoop te verdiep en uit te brei met sy grenslose vertroue in God: Laat wat ook al gebeur, gebeur en aangaan om te gebeur. Verwelkom dit wat dit ook al is. Laat los in die huidige oomblik in deur oor te gee aan die inhoud daarvan.... Die Goddelike energie snel elke nano-sekonde in tyd by ons verby. Waarom nie uitreik en dit vang deur aanhoudende dade van self-oorgawe aan en vertroue in God nie?”
Dit gebeur in die konkrete, daar waar ek in kontak met die grond onder my voete is.
Vreemd, misterieus, liefdevol laat die Coronavirus ons terugkeer na ons plekke toe. In die dae van afsondering leer ons daardie plekke weer ken. Op maniere wat ons nie eers vir onsself kan verwoord nie beleef ons die waarheid van Petrus se woorde: “Your life is a journey you must travel with a deep consciousness of God.” In verskillende gedaantes, soms groter, soms kleiner, groei ons bewussyn van God.
En sonder dat ons dit besef, begin ons hoop.
George
Comments
Post a Comment